Νάξος: Γνωμοδότηση για την διαχείριση των Natura περιοχών

Ειρήνη Προμπονά

απο Cyclades Open

Συνεδρίασε χτες το δημοτικού συμβούλιο δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων με δυο θέματα στην ημερήσια διάταξη και τα δυο εξόχως σημαντικά:

1. Γνωμοδότηση Δήμου Νάξου & Μικρών Κυκλάδων περί των εναλλακτικών σεναρίων του 1ου Σταδίου της Α’ Φάσης της μελέτης «ΤΟΠΙΚΟ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΥ ΝΑΞΟΥ ΚΑΙ ΜΙΚΡΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ (Δ.Ε. ΔΡΥΜΑΛΙΑΣ, Δ.Ε. ΝΑΞΟΥ)».


2. Γνωμοδότηση Δήμου Νάξου & Μικρών Κυκλάδων για την μελέτη 8 «Εκπόνηση ΕΠΜ και ΣΔ για τις Περιοχές Natura 2000 της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου» του έργου «Εκπόνηση Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, Σύνταξη Προεδρικών Διαταγμάτων Προστασίας και Σχεδίων Διαχείρισης για τις Περιοχές του Δικτύου Natura 2000».

Για όσους επιθυμούν να ξαναδούν μαγνητοσκοπημένη τη συνεδρίαση-όπως και άλλες συνεδριάσεις του δημοτικού συμβουλίου- να τους ενημερώσουμε πως δεν μπορούν καθώς, ναι μεν μέσω της υπηρεσίας ΔΙΑΥΛΟΣ του e-presence.gov.gr το συμβούλιο μεταδίδεται διαδικτυακά μέσα από μια κάμερα, αλλά δεν αποθηκεύεται πουθενά ώστε να μπορεί κάποιος να ανατρέξει σ’ αυτό στο μέλλον. Η αποθήκευση δεν υποστηρίζεται από την υπηρεσία.

Οι περισσότεροι δήμοι της χώρας διαθέτουν ένα χρηματικό ποσό για την ζωντανή κάλυψη των δημοτικών τους συμβουλίων τα οποία ανεβαίνουν μετά στην σελίδα που διαθέτουν στο youtube , ο δικός μας δήμος ή δεν μπορεί ν’ ανταπεξέλθει στο κόστος ή θεωρεί το θέμα ήσσονος σημασίας.

Επεισοδιακό ξεκίνημα εντός και …εκτός αιθούσης

Το δημοτικό συμβούλιο της 21ης Ιουνίου ξεκίνησε με μια ηχηρή παραίτηση πιάνοντας εξ απήνης τους περισσότερους από τους παριστάμενους δημοτικούς συμβούλους, αν όχι όλους. Ο πρόεδρος του Λιμενικού Ταμείου Νάξου Στέλιος Μαυρογιαννόπουλος δήλωσε την παραίτησή του επικαλούμενος προσωπικούς λόγους, όπως είπε. Το δημοτικό συμβούλιο επέλεξε κατά πλειοψηφία τον δήμαρχο Δημήτρη Λιανό ως νέο μέλος του Δ.Σ. του Λιμενικού Ταμείου και απομένει να δούμε τις επόμενες μέρες αν ο Δημήτρης Λιανός θα είναι και ο νέος του πρόεδρος.

Πριν ξεκινήσει η διαδικασία εντός της αίθουσας, έξω απ’ το δημαρχείο ένα φρεάτιο που δεν είχε ασφαλιστεί επαρκώς έγινε η αιτία να χτυπήσει μια ηλικιωμένη γυναίκα και να σπάσει, δυστυχώς, το ισχίο της. Σύμφωνα με όσα ανέφερε στο Cyclades Open η δημοτική σύμβουλος της μειοψηφίας Κατερίνα Μουστάκη λίγο πριν ξεκινήσει η συνεδρίαση κι ενώ βρισκόταν μόνη μέσα στην αίθουσα του δημοτικού συμβουλίου άκουσε μια γυναίκα να καλεί σε βοήθεια κι έτρεξε να δει τι συμβαίνει. Η ηλικιωμένη γυναίκα σκόνταψε στην ασφάλεια του φρεατίου με αποτέλεσμα να τραυματιστεί , κλήθηκαν συγγενείς και το ασθενοφόρο, ενώ η ίδια μπαίνοντας στην αίθουσα που είχε ξεκινήσει η συνεδρίαση ανέφερε το γεγονός στους συναδέλφους της καθώς και τον λόγο της πτώσης και του τραυματισμού της. Μάλιστα συμπωματικά η κυρία που χτύπησε ήταν γιαγιά δημοτικού συμβούλου. Ωστόσο δεν έγινε κάποιο σχόλιο πάνω σ’ αυτό.

Οι λεπτομέρειες δεν είναι πολυτέλεια, είναι πρόληψη και υπεύθυνη στάση. Η ηλικιωμένη κυρία μπήκε σε μια απίστευτη περιπέτεια υγείας που θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί

Οι φωτογραφίες είναι της Κατερίνας Μουστάκη και τραβήχτηκαν το βράδυ του ατυχήματος. Έχουμε επισημάνει πολλές φορές την ανάγκη της προσοχής που χρειάζεται όταν εκτελούνται εργασίες και ελπίζουμε ο δήμαρχος να μην θεωρήσει πως τον….ματιάσαμε, όπως θεωρεί πως συνέβη στην περίπτωση του προγράμματος φύλαξης παιδιών του δήμου, που πιθανόν να μην είναι εφικτό αν δεν βρεθούν άτομα να στελεχώσουν το απαραίτητο προσωπικό. Μπορεί οι δημοτικοί σύμβουλοι να κάνουν επισημάνσεις και κριτική και οι δημότες επίσης για θέματα που…. “βγάζουν μάτι”, αλλά να… ματιάζεται ένα πρόγραμμα του δήμου γιατί μια δημοτική σύμβουλος κάνει κριτική για την χρέωση της φύλαξης είναι πιστεύουμε χιούμορ, δεν μπορεί να είναι κάτι άλλο.

Περιμένοντας την μελέτη φέρουσας ικανότητας

Όσον αφορά τα θέματα που συζητήθηκαν η γνωμοδότηση για το «ΤΟΠΙΚΟ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΥ ΝΑΞΟΥ ΚΑΙ ΜΙΚΡΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ (Δ.Ε. ΔΡΥΜΑΛΙΑΣ, Δ.Ε. ΝΑΞΟΥ)». Αναβλήθηκε καθώς όπως ειπώθηκε από την δημοτική αρχή οι μελετητές δεν έστειλαν, ως όφειλαν, την μελέτη φέρουσας ικανότητας.

Στις 10 Απριλίου 2024 οι μελετητές παρουσίασαν δια ζώσης στο δημοτικό θέατρο ‘”Ιάκωβος Καμπανέλλης” τα συμπεράσματα του 1ου Σταδίου της μελέτης “«ΤΟΠΙΚΟ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΥ ΝΑΞΟΥ ΚΑΙ ΜΙΚΡΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ (Δ.Ε. ΔΡΥΜΑΛΙΑΣ, Δ.Ε. ΝΑΞΟΥ)».

Ποια ήταν τα σενάρια που θα έπρεπε ως δήμος να επιλέξουμε ένα απ’ αυτά, μας το εξήγησαν οι μελετητές και περιγράφεται στην διαφάνεια που ακολουθεί:

Η δεύτερη παρουσίαση του 1ου Σταδίου του ΤΠΣ (η πρώτη ενημέρωση έγινε στις 10 Ιανουαρίου 2024) κατέληγε, βάσει της παρουσίασης του Απρίλη πάντα, στην επιλογή του σεναρίου ήπιας παρέμβασης , ενώ όπως μπορείτε να δείτε στην διαφάνεια, επισημαίνεται μεταξύ άλλων πως “ως προς την εκτίμηση Φέρουσας Ικανότητας και το σενάριο Βιώσιμων Προγραμματικών Μεγεθών, αυτά δεν αναμένεται να επηρεάσουν το βέλτιστο επιλεγόμενο σενάριο” (!), χωρίς να εξηγούν ωστόσο πως “θα ληφθούν υπόψη στις προτάσεις (2ο στάδιο)”.

Το πρώτο στάδιο λοιπόν ολοκληρώθηκε και αναμένεται να ακολουθήσει ένα δεύτερο, όπως καταλάβαμε από την παρουσίαση και τις διαφάνειες.. Το κεφάλαιο Φέρουσα Ικανότητα δεν φαίνεται να έχει ληφθεί υπόψη στο πρώτο στάδιο, αλλά θα ληφθεί υπόψη στις προτάσεις στο 2ο στάδιο. Ποια μελέτη φέρουσας ικανότητας περίμενε η δημοτική αρχή, όπως ειπώθηκε στο συμβούλιο για να γνωμοδοτήσει επομένως; Και πως ακριβώς θα ήταν έτοιμη αυτή η μελέτη από τον Απρίλιο μέχρι τον Ιούνιο;

Natura 2000…γνωμοδοτώντας για ένα σχέδιο προστασίας με αμφιλεγόμενη προστασία και “με νοοτροπία χωρίς ρυθμίσεις”

Πρόσφατα παρακολουθήσαμε την δια ζώσης την παρουσίαση για την διαβούλευση των ΕΠΜ που αφορά «Ομάδα 8β περιοχών Δικτύου Natura 2000 Περιφερειακών Ενοτήτων Καλύμνου, Θήρας, Νάξου, Πάρου, Καρπάθου – Ηρωικής Νήσου Κάσου, Μήλου και Νήσων Αττικής». Περισσότερα γι’ αυτό μπορείτε να διαβάσετε εδώ κι εδώ.

Ο δήμαρχος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων Δημήτρης Λιανός τάχθηκε υπέρ της διατήρησης των υπαρχουσών δομών μέσα στις Natura όπως αυτές της οδοποιίας ενώ δεν δέχεται να υπάρχει ειδικό σχέδιο για την βόσκηση σ’ αυτές τις περιοχές. Στις δυο ζώνες που η μελέτη ζητάει-σύμφωνα με τον δήμαρχο-ρύθμιση για την κτηνοτροφία ο δήμαρχος ήταν αρνητικός, δηλαδή να μην υπάρχει ρύθμιση και σχέδιο. Διάνοιξη δρόμων και βελτίωση υφισταμένων οδών ήταν άλλη μια πρόβλεψη που πρέπει να υπάρχει από την μελέτη καθώς και διατήρηση των υφισταμένων δραστηριοτήτων.

Ο Λεονάρδος Χατζηανδρέου επικεφαλής της μείζονος μειοψηφίας στην τοποθέτησή του ανέφερε για την περιοχή του Αλυκού (με 2 απάτητες παραλίες) πως πρέπει να διαφυλαχθεί ο δημόσιος χαρακτήρας της χερσονήσου και μετά την κατεδάφιση των ερειπίων του ξενοδοχείου που επιχειρήθηκε να ανεγερθεί στην περιοχή της περίοδο της Χούντας. Όσον αφορά τη βόσκηση ο Χατζηανδρέου είπε πως η κτηνοτροφία είναι βασικός πυλώνας της οικονομίας του νησιού, μαζί με τον τουρισμό. Τα βοσκοτόπια είναι αναγκαία και απαραίτητα, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις πρέπει να υπάρχει διαχείριση γιατί δεν έχει νόημα η προστασία όταν τα πράγματα είναι ανεξέλεγκτα.

Συνοψίζοντας ο κ. Χατζηανδρέου έκανε λόγο για ήπιες παρεμβάσεις, χωρίς μπετά με ξύλινους διαδρόμους που είναι μεν πιο ακριβές λύσεις αλλά μπορούν να χρηματοδοτηθούν και να αποφέρουν κέρδος μέσα από την επισκεψιμότητα και την προστασία του περιβάλλοντος καθώς οι πιέσεις στην νοτιοδυτική πλευρά είναι μεγάλες. Τάχθηκε υπέρ της διάνοιξης δρόμων που θα εξυπηρετήσουν αυστηρά την πυροπροστασία όπου χρειάζεται και συνολικά υπέρ της ήπιας ανάπτυξης με μέτρο και χωρίς υπερβολές που μέσα σ’ αυτήν περιλαμβάνεται και η ορεινή Νάξος,

Ο Γιάννης Κορρές επικεφαλής της “Λαϊκής Συσπείρωσης” σημείωσε πως όπως επισημάνθηκε από τους μελετητές όπου έχουν οροθετηθεί ΑΠΕ δεν μπορεί να προχωρήσει η μελέτη. Πρόσθεσε ακόμα πως οι περιοχές Natura χρειάζονται προστασία, όπως προστασία χρειάζονται και οι δραστηριότητες μέσα σ’ αυτές τις περιοχές οι υποδομές που βρίσκονται μέσα σ’ αυτές και αφορούν τους κατοίκους. Όσον αφορά την γνωμοδότηση είπε πως το υπουργείο θα έχει την δυνατότητα να παρεμβαίνει ασχέτως μελέτης, μελετητών και γνωμοδότησης κατά βούληση, επομένως είναι κατά αυτής της γνωμοδότησης.

Στη συνέχεια κατά τις τοποθετήσεις των δημοτικών συμβούλων καταναλώθηκε πολύς χρόνος στην κατανόηση της “υπό όρους βόσκηση” vs “καθόλου βόσκηση”. Η πρόταση στο θέμα της βόσκησης εντός περιοχών Natura όπως ανέφερε ο δήμαρχος είναι οι βοσκότοποι να διαχειρίζονται χωρίς σχέδιο.

Κι όμως παλαιότερα η βοσκοί διαχειριζόντουσαν το κομμάτι αυτό αφήνοντας τους τόπους να “ξεκουράζονται” ώστε να επανέρχονται σ’ αυτούς την επόμενη χρονιά δίνοντας ευκαιρία στη φύση να επανέλθει και να δώσει πάλι τροφή για τα ζώα. Επίσης υπάρχουν περιοχές όπου η διατήρηση της βιοποικιλότητας χρήζει προστασίας όχι μόνο από τα πρόβατα, αλλά από πολλές δραστηριότητες, πως ακριβώς θα προστατευτούν;

Συμπεράσματα


Στη συζήτηση μπήκε και το θέμα του δρόμου στο Πυργάκι, όπου τον Φλεβάρη που μας πέρασε είχαμε την παρέμβαση του δήμου με το ξήλωμα της αμμοθίνης και την αμμοληψία. Εκεί σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν ο δήμος θέλει να προβλέπεται από την ΕΠΜ η οποιαδήποτε δυνατότητα στην συγκεκριμένη περιοχή, να γίνεται οποιαδήποτε παρέμβαση πάνω σ’ αυτόν τον δρόμο. Ο δρόμος είναι εγκεκριμένος ως κοινοτικός, αλλά μάλλον δεν γίνεται αντιληπτό πως υπερτερεί το καθεστώς Natura του δρόμου και των…παρορμητικών επεμβάσεων, σ’ έναν οικότοπο πρώτης προτεραιότητας με παρεμβάσεις σαν κι αυτές του Φεβρουαρίου 2024 χωρίς καμία μελέτη, χωρίς καμία επίβλεψη να μην είναι ενδεδειγμένες, ούτε και …προβλεπόμενες.

Συμπερασματικά από το χθεσινό δημοτικό συμβούλιο φάνηκε πως δεν έχει γίνει κατανοητό ούτε τι είναι οι περιοχές Natura, ούτε τι εξυπηρετούν. Πως είναι δηλαδή ένα σχέδιο διαχείρισης της φύσης, που οδηγεί στην προστασία της σε καιρούς που η κλιματική αλλαγή δείχνει άγρια τα δόντια της.

Κι αυτό δεν είναι αποκλειστικά θέμα αντίληψης, αλλά θέμα πολιτικού κόστους που ουδείς θέλει να εκτεθεί σε αυτό έστω γνωμοδοτώντας, καθώς θεωρεί πως όλοι πρέπει να είναι ευχαριστημένοι. Κι αν κάτι έγινε ακόμα πιο ξεκάθαρο είναι πως το περιβάλλον και όσα προσφέρει από την υγεία μας και την βιοποικιλότητα, έως τον τουρισμό δίνοντας προστιθέμενη αξία στο τουριστικό προϊόν κλπ είναι μια πολυτέλεια που μπορούμε να διατηρήσουμε όπως επιθυμούμε, όχι βάσει αειφορικού σχεδιασμού, αλλά αναλόγως με την συγκυρία.

Στην γνωμοδότηση λοιπόν ζητήσαμε ως δήμος να προβλέπεται η διάνοιξη δρόμων (Αγιασού-Καλαντού, Δανακού-Λυγαρίδια για παράδειγμα), ασφαλτόστρωση κάποιων υφισταμένων ή και διαπλάτυνσή τους, χωρίς όμως να εξηγείται γιατί χρειαζόμαστε δρόμο εκεί-πλην πυροπροστασίας αν και εφόσον-και όχι περιπατητικό μονοπάτι για παράδειγμα που προωθεί και μια άλλη μορφή τουρισμού εκτός θερινής περιόδου.

Για την ιστορία…

Η Λαϊκή Συσπείρωση ζήτησε να καταγραφεί η απόψή της όπως διατυπώθηκε στη συνεδρίαση. Η παράταξη Λιανού και Χατζηανδρέου συμφώνησαν ότι δεν υπάρχει διαφωνία εφ’ όσον δεν υπήρχε θέμα περιοχής με μηδενική βόσκηση ώστε να διατυπωθεί με την επισήμανση “να υπάρξει διαχείριση” που ήθελε η παράταξη Χατζηανδρέου και αποτέλεσε και την κύρια διαφωνία στη συζήτηση για την γνωμοδότηση.

Η διαβούλευση ολοκληρώνεται αύριο. Μέχρι να ψηφιστούν τα ΠΔ που αφορούν τις περιοχές Natura ελπίζουμε το προστατευτέο αντικείμενο να έχει, τουλάχιστον, ακόμα την εικόνα που έχει σήμερα.

📸κεντρική φωτογραφία Cyclades Open

Δείτε επίσης