Συναγερμός στον ΠΟΥ για την ευλογιά των πιθήκων

απο Cyclades Open

Τον κώδωνα του κινδύνου κρούει για την εξάπλωση της ευλογιάς των πιθήκων ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Μέχρι στιγμής έχουν επιβεβαιωθεί 100 κρούσματα στο δυτικό ημισφαίριο, 20 εκ των οποίων στη Βρετανία και τουλάχιστον τρία Γερμανία, ενώ περιστατικά μόλυνσης επιβεβαίωσε και η Ελβετία.

Ο ΠΟΥ περνά από το σημείο των συστάσεων για υπομονή, στο αίτημα της λήψης μιας σειράς μέτρων για την πρόληψη της περαιτέρω εξάπλωσης της ευλογιάς των πιθήκων, όπως σημείωσε ο Γενικός Γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες από το βήμα της 75ης Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού. Είναι «επείγον και άκρως απαραίτητο» να υπάρξει κινητοποίηση της διεθνούς κοινότητας για τον ιό, δήλωσε ο οργανισμός Υγείας του ΟΗΕ, που εδρεύει στη Γενεύη, το βράδυ του Σαββάτου. Επιπλέον, η επιδημιολογική πολιτική που συστήνει ο ΠΟΥ περιλαμβάνει και την ιχνηλάτηση και τον εντοπισμό των κρουσμάτων, τα οποία στη συνέχεια θα απομονωθούν πλήρως για το ελάχιστο διάστημα των 21 ημερών. Αυτή την τακτική έχει ήδη υιοθετήσει το Βέλγιο, σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Der Standaard.

Στο μεταξύ, στην Ευρώπη, το εμβόλιο που στην πραγματικότητα προορίζεται για την ανθρώπινη ευλογιά, δεν έχει ακόμη εγκριθεί για την ευλογιά των πιθήκων. Σύμφωνα με τους ειδικούς, όμως, κάτι τέτοιο είναι εφικτό, όπως και στις ΗΠΑ.

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, οι μολύνσεις που έχουν γίνει μέχρι στιγμής γνωστές στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και την Αυστραλία, δεν αντιπροσωπεύουν το σύνολο των κοινωνικών και ηλικιακών ομάδων, όπως με τον κορονοϊό. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό και στην περιορισμένη ακόμα συνθήκη παρατήρησης και το πιθανότερο είναι να εμφανιστούν κρούσματα σε άλλες πληθυσμιακές ομάδες και χώρες.

Οι ταξιδιωτικοί περιορισμοί ή οι ακυρώσεις εκδηλώσεων στις χώρες υγειονομικού ενδιαφέροντος δεν είναι προς το παρόν απαραίτητοι κατά την εκτίμηση του ΠΟΥ. Ο Οργανισμός επεσήμανε ότι η μετάδοση μπορεί να συμβεί σε μαζικές εκδηλώσεις, αλλά ταυτόχρονα τόνισε ότι τα προληπτικά μέτρα κατά της Covid-19 λειτουργούν και κατά της ευλογιάς των πιθήκων.

Μέτρα και περιορισμοί

Έντονος είναι ο προβληματισμός και στις ΗΠΑ. Παρόλο που οι περισσότερες λοιμώξεις είναι ήπιες χωρίς σοβαρές επιπλοκές ή κινδύνους στην υγεία των ασθενών, η αμερικανική κυβέρνηση έχει αρχίσει να μιλάει για περιοριστικά μέτρα στα πρότυπα εκείνων για την καταπολέμηση του κορονοϊού, που αποτέλεσαν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας τα τελευταία τρία χρόνια της πανδημίας.

Ήδη το Βέλγιο έχει κάνει την αρχή με τη θέσπιση περιοριστικών μέτρων χωρίς καλά-καλά να έχει εξαλειφθεί ο κορονοϊός, κάτι το οποίο ανοίγει τον δρόμο και για τα υπόλοιπα κράτη που εντοπίζουν αυξημένο αριθμό κρουσμάτων της ευλογιάς.

Αυτό που στοιχειώνει τους επιτελείς στην πραγματικότητα είναι η ταχύτητα με την οποία φαίνεται να εξαπλώνεται το στέλεχος της ευλογιάς σε χώρες που δεν έχει υπάρξει καταγεγραμμένη διαδρομή μετάδοσης στην κοινότητα, όπως συμβαίνει στην Αφρική όπου ενδημεί ο ιός.

Αντίθετα, η ευλογιά των πιθήκων φαίνεται να έχει μεταδοθεί οριζόντια σε διάφορες χώρες παγκοσμίως (Βρετανία, ΗΠΑ, Γερμανία, Βέλγιο, Καναδάς, Αυστραλία, Ισραήλ, Ελβετία) μέσα σε μόλις μερικές εβδομάδες, χωρίς να είναι σαφής η πραγματική δυναμική της αυτή τη στιγμή.

Πάντως, η επικεφαλής σύμβουλος της της Υπηρεσίας Υγειονομικής Ασφάλειας της Βρετανίας, Σούζαν Χόπκινς, συνιστά στον εφησυχασμό του κοινού αναφορικά με τους πιθανούς κινδύνους της ευλογιάς, με τις πιθανότητες να λάβει πανδημικό χαρακτήρα αντίστοιχο του κορονοϊού να είναι «εξαιρετικά χαμηλές».

Επιδημιολογία και θεραπεία

Ο ιός της ευλογιάς των πιθήκων ανήκει στο γένος Orthopoxvirus της οικογένειας Poxviridae, στο ίδιο γένος με τον ιό variola, ο οποίος προκαλεί την ευλογιά και έχει εκριζωθεί παγκοσμίως από το 1980. Ο ιός της ευλογιάς των πιθήκων ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά το 1958 σε αποικίες πιθήκων, ενώ εντοπίστηκε για πρώτη φορά στον άνθρωπο το 1970 στο Κονγκό. Έκτοτε, έχουν παρατηρηθεί τοπικές επιδημικές εξάρσεις σε χώρες της Δυτικής και Κεντρικής Αφρικής, με τελευταία και σημαντικότερη την επιδημική έξαρση στην Νιγηρία με περισσότερα από 500 επιβεβαιωμένα και ύποπτα κρούσματα. Στην Ευρώπη και συγκεκριμένα στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν εντοπιστεί από το 2018 επτά κρούσματα-σχετιζόμενα με ταξίδι σε ενδημικές χώρες.

Η περίοδος επώασης είναι συνήθως 5-21 ημέρες και ο ιός μεταδίδεται μεταξύ των ανθρώπων μέσω του αναπνευστικού συστήματος κατόπιν εισπνοής μεγάλου μεγέθους σταγονιδίων και μέσω επαφής με δερματικές βλάβες πάσχοντος ή μολυσμένα υλικά (πχ κλινοσκεπάσματα ή πετσέτες που έχει χρησιμοποιήσει ασθενής). Η νόσος εκδηλώνεται με πυρετό, κεφαλαλγία, μυαλγίες, λεμφαδενοπάθεια και εξάνθημα, το οποίο συνήθως ξεκινάει από την κεφαλή και επεκτείνεται στον κορμό, ενώ συμπεριλαμβάνει και παλάμες-πέλματα. Το εξάνθημα αρχικά εμφανίζεται με τη μορφή κηλίδων και βλατίδων, οι οποίες εξελίσσονται σε μικρές φυσαλίδες, φλύκταινες και έπειτα σε εφελκίδες που τελικά υποχωρούν. Το εξάνθημα αυτό μερικές φορές συγχέεται με το εξάνθημα της ανεμοβλογιάς. Η νόσος διαρκεί συνήθως 2-4 εβδομάδες και στην πλειονότητα των περιπτώσεων είναι αυτοπεριοριζόμενη. Η διάγνωση γίνεται με απομόνωση του ιού σε καλλιέργεια, ανίχνευση του DNA του ιού με PCR σε κλινικό δείγμα ή ανίχνευση παρουσίας orthopox-ιού σε ιστούς με ανοσοϊστοχημικές μεθόδους.

Η θεραπεία εστιάζει κυρίως στην βελτίωση των συμπτωμάτων. Όσον αφορά στην αντιϊική θεραπεία, δύο φάρμακα που έχουν εγκριθεί για την θεραπεία της ευλογιάς θεωρούνται αποτελεσματικά και έναντι της ευλογιάς των πιθήκων: το tecovirimat, θεραπεία εκλογής σε συνδυασμό με το brincidofovir σε ασθενείς με σοβαρή νόσο. Η θνητότητα στις χώρες της Αφρικής κυμαίνεται μεταξύ 1-10% για τα στελέχη της Κεντρικής Αφρικής, ενώ για τα στελέχη της Δυτικής Αφρικής που αποτελούν αυτά που έχουν ταυτοποιηθεί στην πρόσφατη έξαρση στην Ευρώπη, η θνητότητα στην Αφρική είναι περίπου 3%. Στις επιδημικές εξάρσεις στο Δυτικό Ημισφαίριο δεν καταγράφηκε κανένας θάνατος.

Δείτε επίσης